Share
पिकांच्या वाढीसाठी आणि उत्पादनासाठी १७ आवश्यक पोषण द्रव्ये असतात. प्रत्येक पोषण द्रव्याचे विशिष्ट कार्य आहे, आणि त्याची कमतरता ओळखण्यासाठी विशिष्ट लक्षणे असतात. खालीलप्रमाणे सर्व १७ पोषण द्रव्यांची माहिती आणि त्यांच्या कमतरतेची लक्षणे दिली आहेत:
1. नायट्रोजन (N):
– कार्य: पानांच्या वाढीसाठी आणि हरितद्रव्य निर्मितीसाठी.
– कमतरता: पाने पिवळी होतात आणि वाढ मंदावते.
2. फॉस्फरस (P):
– कार्य: मुळांच्या वाढीसाठी आणि ऊर्जा संचयासाठी.
– कमतरता: पाने गर्द हिरवी होतात, फुलांची संख्या कमी होते.
3. पोटॅशियम (K):
– कार्य: पाणी संतुलन, फळांची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी.
– कमतरता: पानांच्या काठावर जळलेल्या प्रमाणे दिसते.
4. कॅल्शियम (Ca):
– कार्य: कोशिका भित्तींच्या निर्मितीसाठी.
– कमतरता: नवीन पाने विकृत आणि पिळवटलेली होतात.
5. मॅग्नेशियम (Mg):
– कार्य: हरितद्रव्य निर्मितीसाठी.
– कमतरता: पानांमध्ये पिवळ्या पट्ट्या दिसतात, खासकरून जुनी पाने.
6. गंधक (S):
– कार्य: प्रथिनांची निर्मिती.
– कमतरता: संपूर्ण झाड पिवळसर दिसू शकते.
7. लोह (Fe):
– कार्य: हरितद्रव्य निर्मिती आणि श्वसन प्रक्रियेसाठी.
– कमतरता: नवीन पानांमध्ये पिवळसर रंग येतो.
8. झिंक (Zn):
– कार्य: प्रथिनांचे संश्लेषण आणि हार्मोन उत्पादन.
– कमतरता: पाने लहान आणि पिवळसर होतात.
9. मॅंगनीज (Mn):
– कार्य: प्रकाश संश्लेषण आणि एंजाइम सक्रियता.
– कमतरता: पानांमध्ये पिवळ्या शिरा दिसतात.
10. तांबे (Cu):
– कार्य: एंजाइम क्रियांसाठी.
– कमतरता: पाने वाकड्या होतात आणि काठांवर जळलेल्या प्रमाणे दिसते.
11. बोरॉन (B):
– कार्य: कोशिका विभागणी आणि फुलांची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी.
– कमतरता: नवीन पाने विकृत होतात आणि फुलांची निर्मिती कमी होते.
12. मोलिब्डेनम (Mo):
– कार्य: नायट्रेटचे रूपांतरण.
– कमतरता: पाने पिवळी होतात आणि वाढ मंदावते.
13. क्लोरीन (Cl):
– कार्य: पाणी संतुलन आणि पर्णनिर्मितीसाठी.
– कमतरता: पानांवर जळलेले ठिपके दिसतात.
14. नायट्रोजन (Ni):
– कार्य: नायट्रेटाचे रूपांतरण.
– कमतरता: पाने पिवळसर होतात.
15. हायड्रोजन (H), कार्बन (C), आणि ऑक्सिजन (O):
– कार्य: पाणी, कार्बोहायड्रेट आणि ऊर्जा निर्मितीसाठी.
– कमतरता: सामान्यतः या घटकांची कमतरता नसते कारण ते वातावरणातून आणि पाण्यातून मिळतात.
योग्य प्रमाणात सर्व १७ पोषण द्रव्यांचा पुरवठा करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण कोणत्याही पोषण द्रव्याची कमतरता असल्यास झाडांच्या वाढीवर गंभीर परिणाम होतो.
